Önce iddiayı tek cümleye indirin
Doğrulamak istediğiniz şeyi açık bir cümleyle yazın. “Bu haber doğru mu?” yerine kimin, neyi, nerede ve ne zaman yaptığı iddia ediliyor sorularını cevaplayın. Böylece duygusal yorum ile doğrulanabilir olguyu birbirinden ayırabilirsiniz.
Paylaşımın ekran görüntüsüyle yetinmeyin. Mümkünse bağlantının aslına, yayın tarihine ve içeriğin daha sonra güncellenip güncellenmediğine bakın.
İlk kaynağa ulaşın
Bir açıklama başka bir hesaptan aktarılıyorsa açıklamayı yapan kurumun veya kişinin kendi sayfasını kontrol edin. Araştırma sonuçlarında raporun tamamına, mevzuat haberlerinde resmi metne, şirket açıklamalarında kamuyu aydınlatma kaydına öncelik verin.
Kaynağın adı tek başına yeterli değildir. Yazının yazarı, kullanılan veri, tarih ve düzeltme politikası da güvenilirlik hakkında bilgi verir.
Görseli bağlamıyla değerlendirin
Eski bir fotoğraf yeni bir olayla ilişkilendirilebilir. Görselde tabela, hava durumu, araç, gölge veya dil gibi ayrıntıları inceleyin. Tersine görsel arama, aynı fotoğrafın daha eski kullanımını bulmaya yardımcı olabilir.
Yapay üretilmiş veya düzenlenmiş görsellerde yalnızca küçük kusurlara güvenmeyin. Görselin nereden geldiğini, güvenilir kaynaklarda aynı olayın başka görüntülerinin bulunup bulunmadığını araştırın.
İki bağımsız doğrulama arayın
Aynı metni kopyalayan çok sayıda site bağımsız doğrulama sayılmaz. Birbirinden ayrı veri veya tanıklık kullanan en az iki güvenilir kaynak arayın. Sonuç belirsizse “doğrulanamadı” demek yanlış bir kesinlik üretmekten daha değerlidir.